کانال های موجود در غشای نورون ها

در غشای نورون ها تعدادی کانال وجود دارد که این کانال ها یون ها را در دو سمت غشای نورون جا به جای می کنند. 

یعنی برخی از یون ها را از فضای بین سلولی به داخل نورون می آوند و برخی از یون ها را از داخل سیتوپلاسم نورون به فضای بین سلولی می برند.

در کل انواع کانال های موجود در غشای نورون به شرح زیر است:

  • کانال های دریچه دار سدیمی
  • کانال های دریچه دار پتاسیمی
  • کانال های نشتی
  • پمپ سدیم – پتاسیم

هر کدام از این کانال ها ویژگی های مهمی دارند که به توضیح هر یک می پردازیم:

 

کانال های دریچه دار سدیمی و پتاسیمی

 

این کاانال ها همان طوری که از اسم شان نیز مشخص است دارای دریچه هستند و به تمامی یون ها اجازه عبور نمی دهند بلکه به صورت اختصاصی عمل می کنند.

کانال دریچه دار سدیمی فقط به سدیم اجازه عبور می دهد و کانال دریچه دار پتاسیمی نیز فقط به پتاسیم اجازه عبور خواهد داد.

کانال های دریچه دار سدیمی و پتاسیمی در هنگام پتامسیل عمل فعالیت می کنند و این کانال ها زمانی که نورون در حالت پتانسیل آرامش است دارای فعالیت نیستند.

کانال های نشتی

کانال های نشتی همیشه باز هستند و این کانال ها هم به دو نوع سدیمی و پتاسیمی تقسیم می شوند.

یعنی کانال های نشتی سدیمی فقط به سدیم اجازه عبور می دهد و کانال های نشتی پتاسیمی نیز فقط به پتاسیم اجازه عبور خواهد داد.

مواد از طریق این کانال نیز در جهت شیب غلظت و بدون مصرف انرژی جا به جا می شوند. کانال های نشتی هم در زمان پتانسیل عمل و هم در زمان پتانسیل آرامش دارای فعالیت هستند.

پمپ سدیم - پتاسیم

این پمپ ها سدیم و پتاسیم را در خلاف جهت شیب غلت جا به جا می کنند. در نتیجه فعالیت این پمپ ها با مصرف انرژی زیستی همراه است. 

با هر با فعالیت این پمپ سه یون سدیم از نورون خارج و دو یون پتاسیم وارد نورون می شود. 

پمپ های دسمی و پتاسیم هم در زمان پتانسیل عمل و هم در هنگام پتانسیل آرامش در فعالیت هستند.

در جدول زیر ویژگی هر کدام از این کانال آورده شده است:

 پمپ سدیم – پتاسیمکانال های دریچه دار سدیمیکانال های دریچه دار پتاسیمیکانال های نشتی
جنسپروتئینپروتئینپروتئینپروتئین
نوع پروتئینسراسریسراسریسراسریسراسری
مصرف انرژیبرای انجام فعالیت نیاز به مصرف انرژی دارد.برای انجام فعالیت نیاز به مصرف انرژی ندارد.برای انجام فعالیت نیاز به مصرف انرژی ندارد.برای انجام فعالیت نیاز به مصرف انرژی ندارد.
فعالیت در هنگام پتانسیل عملفعالیت می کندفعالیت می کندفعالیت می کندفعالیت می کند
فعالیت در هنگام پتانسیل آرامشفعالیت می کندفعالیت نمی کندفعالیت نمی کندفعالیت می کند
نحوه عملکرد اختصاصیفقط یون های سدیم و پتاسیم را جا به جا می کند.فقط یون های سدیم را جا به جا می کند.فقط یون های پتاسیم را جا به جا می کند.کانال نشتی سدیمی: یون سدیم را جا به جا می کند.
کانال نشتی پتاسیمی: یون پتاسیم را جا به جا می کند.
داشتن دریچهدریچه ندارددریچه دارددریچه دارددریچه ندارد و همیشه باز است.
نحوه جا به جایی یون سدیمبا هر بار فعالیت سه یون سدیم را به خارج از نورون می بردسدیم را از فضای بین سلولی به سیتوپلاسم نورون می آورد.نقشی در جا به جایی یون پتاسیم ندارد.سدیم از این کانال وارد سیتوپلاسم نورون می شود.
نحوه جا به جایی یون پتاسیمبا هر بار فعالیت دو یون پتاسیم را به داخل نورون می بردنقشی در جا به جایی یون سدیم ندارد.پتاسیم را از سیتوپلاسم نورون به فضای بین سلولی منتقل می کند.پتاسیم از طریق این کاال از سیتوپلاسم نورون خارج و وارد فضای بین سلولی می شود.

مطالب بیشتری بخوانید ...

حواس
zistbama

حواس پیکری

بچه ها ما حواس رو تو دو گروه میایم تقسیم بندیشون می کنیم: حواس ویژه حواس پیکری حواس ویژه همونطوری که از اسمش هم پیداست

ادامه مطلب »

2 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *