جلسه پنجم

سارکومر

گفتیم که هر تارچه از تعداد زیادی واحد تکرار شونده به نام سارکومر ساخته می شود. سارکومر ها بخش هایی هستند که بین دو خط به نام  Z  قرار گرفته اند.همین خطوط Z هستند که باعث می شوند ماهیچه های اسکلتی به صورت مخطط دیده شوند.

بین دو خط Z رشته های پروتئینی به نام اکتین و میوزین وجود دارد. اکتین از یک سمت به خط Z متصل است اما میوزین از هر دو سمت به صورت آزادانه مشاهده می شود و اتصالی به خط Z ندارد.

رشته میوزین دارای سر هایی هست که این سر ها باعث اتصال میوزین به اکتین هنگام انقباض می شود و با لیز خوردن رشته میوزین روی رشته های اکتین دو خط Z به هم نزدیک می شود. و در نهایت عمل انقباض روی می دهد.

بخش های سفید و روشن در تصویر میکروسکوپی از سارکومر

اگر از یک سارکومر یک تصویر میکروسکوپی تهیه شود؛ بخش هایی به صورت روشن و بخش هایی تیره رنگ مشاهده می شود.

در هر سارکومر بخش هایی که فقط رشته اکتین یا میوزین دارد به صورت روشن و بخش هایی که شامل رشته های اکتین و میوزین می باشد به صورت تیره دیده می شود.

در قسمت میانی سارکومر بخشی وجود دارد به نام صفحه هنسن که فقط رشته میوزین در آن بخش دیده می شود؛ این بخش به صورت روشن دیده می شود اما نسبت به صفحات روشنی که در اطراف خط Z وجود دارد تیره تر است.

در مرکز صفحه هنسن نیز یک نوار تیره به نام خط M دیده می شود که البته اشاره مستقیمی در کتاب درسی به صفحه هنسن و نوار M نشده است.

در خط M پروتئین هایی وجود دارد که باعث اتصال رشته های ضخیم میوزین به هم می شود به همین خاطر به صورت تیره دیده می شود.

در نهایت دقت داشته باشید که رشته ضخیم میوزین خود از مولکول های میوزین تشکیل می شود؛ در هر رشته میوزین حدودا 200 مولکول میوزین وجود دارد و هر مولکول میوزین نیز از دو رشته پروتئینی تشکیل شده است  که به هم پیچ خورده اند.